درس دهم « 1 » مشيت ، قضا و امتحان الهى عَنْ أَبِى عَبْدِاللَّهِ ( ع ) قَالَ ( ع ) « مَا مِنْ قَبْضٍ وَ لَا بَسْطٍ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهِ مَشِيَّهءٌ وَ قَضَاءٌ وَ ابْتِلَاء » . « 2 » اين حديث شريف اگر چه كوتاه به نظر مىرسد ، ولى بسيار ارزنده ، مفيد و پر مغز است . ترجمه مختصر روايت اين است كه در هر تنگنا و فشارى و هر توسعه وگشايشى كه در زندگى فرد يا افرادى به وجود مىآيد ، هم مشيّت و قضا و قدر الهى و هم ابتلا و امتحان خداوند وجود دارد . اولًا ؛ ظاهر روايت اين است كه هر سه مورد مشيت ، قضا و ابتلاى خداوند ، هم در صورت قبض و هم در صورت بسط وجود دارد . ثانياً ؛ عموم روايت ، مفيد اين معنا است كه خداوند تبارك و تعالى در تمام تحولات و قبض و بسطهاى فردى و اجتماعى نقش دارد ؛ هم به صورت مشيّت ، هم به صورت قضا و هم به صورت امتحان . مشيّت و قضا تنها به ذات مقدس خداوند تبارك و تعالى انتساب دارد و در

--> ( 1 ) . اين درس در جلسهء دويست و پانزدهم خارج اصول معظم له ايراد گرديده است . ( 2 ) . عَلِى بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِالرَّحْمَنِ عَنْ حَمْزَهءَ بْنِ مُحَمَّدٍ الطَّيَّارِ عَنْ أَبِىعَبْدِاللَّهِ ( ع ) قَالَ : . . . . ( كافى ، ج 1 ، باب الابتلاء والاختبار ، ص 152 )